Noong Abril 2026, inanunsyo ng Estados Unidos at ng Pilipinas ang isang 1,619 ektaryang "Economic Security Zone" sa New Clark City, Capas, Tarlac. Ito raw ang magiging unang malaking proyekto sa ilalim ng Pax Silica, isang alyansang binuo ng US para hindi umasa sa China sa chips, minerals at AI. "Golden Node" ang tawag nila sa lugar.
Ito ang ipinapangako. $10 bilyong puhunan sa umpisa, hanggang $70 bilyon kapag buo. 130,000 hanggang 190,000 trabaho. ₱68 hanggang ₱75 bilyong buwis kada taon. Walang gagastusin ang gobyerno, dahil lupa lang daw ang ambag natin — sa lease na puwedeng umabot ng 99 taon. .
At kanino batas ang masusunod? Noong Mayo 18, 2026, sinabi ni BCDA President Joshua Bingcang na hiningi ng US na sa ilalim ng batas Amerikano paandarin ang lugar, at magkaroon ng diplomatic immunity ang mga tauhan nila. Tumanggi raw ang Pilipinas: "No special arrangement to be accorded to the US government." Pitong araw pagkatapos, sinabi ni Jacob Helberg, US Undersecretary of State for Economic Affairs: "We never said our goal was to maintain diplomatic immunity." Hindi na nilinaw ng State Department kung alin ang totoo. .
Ito naman ang aktwal na napipirmahan: wala pa. Walang treaty, walang kontrata. Draft pa lang, nagpalitan noong Hulyo 2026, target pirmahan sa Nobyembre. At sa tatlumpung "letters of interest" na sinasabi ng gobyerno, wala pang isang mamumuhunan ang pinapangalanan. Kaya lahat ng numero sa itaas ay target, hindi obligasyon ng kahit sino — at .
May mga taong nakatira at nagsasaka roon ngayon. Hindi ito pinagtatalunan ng kahit sino, pati ng na humahawak ng lupa.
Ang pinagtatalunan ay kung kanino ang lupa. Ayon sa BCDA, pampublikong lupa ito at walang naisyung CADT doon. Sabi naman ng mga Aeta, lupang-ninuno nila ito — at sa , may aplikasyong naghihintay pa mula noong 1984. Apatnapu't dalawang taon, at walang korte o ahensyang nagdesisyon pa rito. Wala ring FPIC, at : "Wala po nangyaring consultation."
Hindi rin malinaw kung ano ang itatayo. — tatlong magkaibang sagot ang ibinigay ng gobyerno sa loob ng tatlong linggo. Hindi ito teknikal na tanong. Kung data center, mga 600 hanggang 2,600 permanenteng trabaho batay sa datos ng mga lugar na may data center na. Kung pabrika, ibang usapan. Ang ipinapangako ay 190,000.
Ganito rin kalabo ang . 400 megawatt ba o 3,000? Ang mataas na bilang ay labing-anim na porsyento ng grid ng Luzon, at sabi ng DOE, delikado itong isaksak doon. Ang tubig ay 65 hanggang 135 milyong litro kada araw, at tatlong beses nang nagbago kung saan kukunin.
May nauna nang bansang dumaan dito. Sa Ireland, 23 porsyento na ng metered na kuryente ang napupunta sa mga data center. Sa Uruguay at Mexico, naapektuhan ang tubig sa gripo. , at ang aral ay hindi "tanggihan ninyo" kundi maglagay ng kondisyon — walang lugar na gumawa niyon ang nawalan ng industriya. Doon din nakalagay .
May apat na klase ng impormasyon dito. Nakasulat ito sa bawat isa sa isyung ito.
- Napirmahan na. Wala pa. Walang kasunduang nilagdaan.
- Nasa draft. Nagpalitan ng draft noong Hulyo 2026. Target pirmahan sa Nobyembre.
- Sinabi sa publiko. Ang mga numero sa itaas, at marami rito ang hindi magkatugma.
- Wala pa talaga. Walang feasibility study. Walang environmental impact assessment. Walang environmental compliance certificate. Walang pahintulot ng mga katutubo. Walang konsultasyon sa Capas.
Ang pinakamahalaga ay ang ikaapat, dahil iyon ang dapat gawin bago pumirma, at Nobyembre 2026 ang target. Noong Agosto, sinabi na ng BCDA na hindi na ito "set in stone."
May opisinang magdedesisyon sa bawat isa sa mga butas na iyon, at may petsa. .
Nagbibigay ang Lawin ng datos at pangalan. Ang susunod ay hindi na nito desisyon.